ကမန္မ်ားသည္ အသိအမွတ္ျပဳခံရသည့္ လူမ်ိဳးစုျဖစ္ေသာ္လည္း ခြဲျခားဆက္ဆံမႈကိုခံေနရသည္။
ကမန္မ်ားသည္ အသိအမွတ္ျပဳခံရသည့္ လူမ်ိဳးစုျဖစ္ေသာ္လည္း ခဲြျခားဆက္ဆံမႈကို ခံေနရသည္။ ျမန္မာ့လူ႔အခြင့္အေရးကြန္ယက္သည္ ၂၀၁၂ အဓိကရုဏ္းအတြင္း အိုးအိမ္စြန္႔ခြာ ထြက္ေျပးခဲ့ၾကရေသာ ကမန္မြတ္စလင္မ်ားစြာႏွင့္ ေတြ႔ဆံုေမးျမန္းမႈမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။ ကမန္လူမ်ိဳးမ်ားသည္ ျမန္မာအစိုးရ၏ အသိအမွတ္ျပဳခံထားရသည့္ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးစု ျဖစ္ေသာ္လည္း ဆိုးရြားတဲ့ ခြဲျခားဆက္ဆံမႈမ်ားႏွင့္ နိုင္ငံသားဆိုင္ရာ အကန္႔အသတ္မ်ားကို ဆက္လက္ရင္ဆိုင္ေနရဆဲ ျဖစ္သည္။ ကမန္လူမ်ိဳးမ်ားအား ဘာေၾကာင့္သူတို႔ေနအိမ္မ်ားသို႔ ျပန္သြားခြင့္မျပဳသနည္း။ ျမန္မာအစိုးရအေနျဖင့္ ရိုဟင္ဂ်ာမ်ားအေပၚ သူတို႔၏ မူဝါဒမ်ားသည္ ဘာသာေရးႏွင့္ လံုးဝမသက္ဆိုင္ေၾကာင္း ထပ္ခါတလဲလဲေျပာဆိုခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ ေက်ာက္ျဖဴႏွင့္ ေျမပံုတြင္ တိုင္းျပည္တြင္ အသိအမွတ္ျပဳခံထားရေသာ ကမန္လူမ်ိဳးမ်ားအေပၚ ခြဲျခားဖိႏွိပ္ေသာ မူဝါဒမ်ားကို အသံုးျပဳသည္ကို ေတြ႔ရသည္။ ရခိုင္ျပည္နယ္ရွိ မြတ္စလင္မဟုတ္ေသာ လူနည္းစုမ်ားသည္ ဖိႏွိပ္ခ်ဳပ္ျခယ္ေသာ မူဝါဒမ်ားႏွင့္ ရင္မဆိုင္ရေသာေၾကာင့္ ခြဲျခားဆက္ဆံျခင္းသည္ ဘာသာေရးကို အေျခခံသည္မွာ ထင္ရွားသည္။
၂၀၁၂ခုႏွစ္အၾကမ္းဖက္မႈမ်ားအျပီးတြင္ အိုးအိမ္စြန္႔ခြာခဲ့ရေသာ ေက်ာက္ျဖဴျမိဳ႕နယ္ အတြင္းရွိ IDP မ်ားအား သူတို႔၏ မူလေနရာသို႔ ျပန္ခြင့္မျပဳခဲ့ပါ။ ေက်ာက္ျဖဴၿမိဳ႕ေပၚက မြတ္စ္လင္မ္ေတြကို ၿမိဳ႕ျပင္က ဒုကၡသည္စခန္းမွာ ၈ ႏွစ္ေလာက္ ထားၿပီးတဲ့ေနာက္ မူလေနရာေတြကို ျပန္ခြင့္မေပးဘဲ ခုေတာ့ ေရျမဳပ္တဲ့ လယ္ကြင္းေတြမွာ ေနရာခ်ဖို႔ အစိုးရက စီစဥ္ေနပါသည္။ ေက်ာက္ျဖဴရွိ IDP မ်ားသည္ မ်ားေသာအားျဖင့္ ကမန္လူမ်ိဳးမ်ား ျဖစ္ၾကသည္။ ကမန္သည္ မြတ္စလင္မ်ားျဖစ္ေသာ္လည္း ရိုဟင္ဂ်ာမ်ားႏွင့္မတူဘဲ အစိုးရမွ ဌာေနတိုင္းရင္းသားအျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳသည္။ ဤသို႔ျဖစ္လင့္ကစား ကမန္ IDP မ်ားသည္ မြတ္စလင္မ်ားျဖစ္သည့္အတြက္ ကန္႔သတ္ခ်က္ မ်ားႏွင့္ လြတ္လပ္စြာသြားလာခြင့္မရၾကေပ။ ဒုကၡသည္စခန္းရွိ ေနရပ္စြန္႔ခြာ တိမ္းေရွာင္သူ ဦးေအးနိုင္သည္ ဒုကၡသည္စခန္းရွိ ေနရပ္စြန္႔ခြာသူမ်ားက မိမိတို႔ေနအိမ္မ်ားသို႔သာ ျပန္လိုၾကျပီး အစိုးရ၏ စီမံကိန္းမ်ားကို ဆန္႔က်င္ေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့သည္။
ဒုကၡသည္စခန္းမွာ ေနရသူ ဦးေအးႏိုင္က “အခုေနရာခ်မယ္ဆိုတဲ့ေနရာက အခု ေနရတဲ့ ဒုကၡသည္စခန္းရဲ႕ အေရွ႕ဘက္ တမိုင္ေလာက္က လယ္ကြင္းထဲမွာပါ။ အဲဒီမွာက မိုးတြင္းဆိုရင္ အားလံုးျမဳပ္ေနတဲ့ ေနရာ။ အဲဒီမွာ ေနရာခ်မယ္ဆိုတာ က်ေနာ္တို႔ကို ႀကိဳၿပီး မေျပာဘူး။ ဧၿပီ ၂ ရက္က သူတို႔ အဲဒီေနရာကို ေျမေတြ ရွင္းတယ္။ ၿမိဳ႕နယ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမႉးက က်ေနာ္တို႔ စခန္းကို လာၿပီး အဲဒီမွာ ေနရာခ်မယ္ဆိုတာ လာေျပာတယ္။ က်ေနာ္တို႔အားလံုးက ကန္႔ကြက္တယ္။ အဲဒီအခါ ကန္႔ကြက္တဲ့သူကို အေရးယူမယ္လို႔ ေျပာတယ္”
အဲဒီေနရာဟာ ဂံုးခ်ိန္ရြာက လယ္သမားေတြပိုင္ဆိုင္တဲ့ လယ္ေျမေတြျဖစ္ၿပီး အစိုးရက ၿပီးခဲ့တဲ့ ႏွစ္ေတာ္ေတာ္ၾကာကပဲ သိမ္းယူ ထားခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေနရာအသစ္ ဟာေလးဘက္ေလးတန္မွာ ထြက္ေပါက္လမ္းလံုးဝမရွိတဲ့ ေနရာျဖစ္တယ္လို႔ လည္း ဦးေအးႏိုင္က ေျပာပါတယ္။
၂၀၁၂ ခုႏွစ္က မြတ္စ္လင္မ္ေတြေနတဲ့ ေက်ာက္ျဖဴၿမိဳ႕၊ ပိုက္ဆိပ္ရပ္ကြက္ကို မီး႐ႈိ႕လို႔ အဲဒီကလူေတြဟာ စစ္ေတြ၊ ေပါက္ေတာ စတဲ့ၿမိဳ႕တို႔ကို ထြက္ေျပး သြားၾကရၿပီး တျခားရပ္ကြက္က မြတ္စ္လင္မ္ေတြကေတာ့ သူတို႔အိမ္ေတြမွာပဲ က်န္ခဲ့ၾကပါတယ္။ အဲဒီေနာက္ ၿမိဳ႕မိ၊ၿမိဳ႕ဖေတြကိုယ္တိုင္က ခဏေျပာင္းေနေပးပါ ဆိုၿပီး ကားေတြနဲ႔ တင္ေခၚၿပီးတဲ့ေနာက္ ၿမိဳ႕ရဲ႕ေတာင္ဖက္ ၂ မိုင္ေလာက္ အကြာမွာရွိတဲ႔ ေက်ာက္တလံုး ဆိုတဲ့ေနရာမွာ ထားခဲ့တာပါ။ စေရာက္ခ်ိန္က ျမက္ရိုင္းေတြပဲရွိၿပီး ေနာက္ပိုင္းမွာမွ အစိုးရနဲ႔ အန္ဂ်ီအိုေတြက စခန္းေတြ ေဆာက္ေပးခဲ့တာပါ။ ဒီေနရာဟာလည္း မိုးတြင္းဆိုရင္ စခန္း ထက္ဝက္ ေလာက္က ေရျမဳပ္ေနတာေၾကာင့္ ထံုနာက်င္နာေတြျဖစ္ၿပီး သြားလာရ အင္မတန္ဒုကၡေရာက္တဲ့ ေနရာတခု ျဖစ္ပါတယ္။
ဒီနရာကို ေျပာင္းလာကာစက လူ ၁၅၃၆ ေယာက္ရွိၿပီး ေသဆံုးတာ၊ ႏိုင္ငံသား စိစစ္ေရးကတ္ရွိသူေတြ၊ ေငြတတ္ႏိုင္သူေတြက ရန္ကုန္နဲ႔ တျခားၿမိဳ႕ေတြကို ထြက္သြား ၾကတာေၾကာင့္ အခုေတာ့ လူ ၁၀၀၀ ပဲ က်န္ပါေတာ့မယ္။ သူတို႔ရဲ႕ စားေသာက္ေရးအတြက္ WFP က ရိကၡာေတြ ေထာက္ပံ့ေပးခဲ့ေပမယ့္ လြန္ခဲ့တဲ့ တႏွစ္ေလာက္ကစၿပီး တေယာက္စာ တရက္ကို ေငြ ၅၀၀ က်ပ္ပဲ ေပးေတာ့တယ္လို႔ ဒုကၡသည္စခန္းက ဦးေမာင္ေမာင္က ေျပာပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အရင္က စခန္းအျပင္ထြက္ရင္ လံုျခံဳေရးယူထားတဲ့ ရဲေတြက အျပစ္ေပးတာ ရွိခဲ့ေပမယ့္ အခုေတာ့ ၿမိဳ႕ထဲက ေဈးကိုသြားၿပီး ဝယ္ႏိုင္ၾကၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။
“က်ေနာ္တို႔နဲ႔ ၿမိဳ႕ထဲကလူေတြ (ရခိုင္ဗုဒၶဘာသာဝင္ေတြ) နဲ႔က ဘာျပႆနာမွ မရွိဘူးေလ။ ျဖစ္စတုန္းကေတာ့ တမ်ိဳးေပါ့။ ခုေတာ့ ဘာမွမျဖစ္ဘူး” လို႔ ကိုေဇာ္ေဇာ္က ေျပာပါတယ္။
သူတို႔ရဲ႕ အိမ္ေတြကေတာ့ ၿမိဳ႕ထဲမွာပဲ ရွိေနေသးၿပီး တခ်ိဳ႕အိမ္ေတြကေတာ့ မသမာသူေတြက ဖ်က္ၿပီး ယူသြားၾကတယ္လို႔ဆိုပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ မြတ္စ္လင္မ္ေတြရဲ႕ အိမ္ကို မက်ဴးေက်ာ္ဖို႔၊ မဖ်က္ဖို႔ ၿမိဳ႕နယ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမႉးက စာနဲ႔ ထုတ္ျပန္ထားခဲ့ပါတယ္။
ဒီစခန္းကို ပိတ္ၿပီး မြတ္စ္လင္မ္ေတြကို ပင္လယ္ထဲက ကြ်န္းတကြ်န္းမွာ ေနရာခ်ထားဖို႔ ၿပီးခဲ့တဲ့ ဦးသိန္းစိန္ အစိုးရလက္ထက္က စီစဥ္ခဲ့ပါေသးတယ္။ ဒါေပမယ့္ ရခိုင္လူမ်ိဳးအဖြဲ႔အစည္းေတြက ကန္႔ကြက္တာေၾကာင့္ အထမေျမာက္ ခဲ့ပါဘူး။ ႏိုင္ငံတကာရဲ႕ ဖိအားေတြကို ေလွ်ာ့ခ်ဖို႔ မြတ္စ္လင္မ္ဒုကၡသည္စခန္းေတြကို ပိတ္သိမ္းဖို႔အတြက္ အစိုးရက ႀကိဳးစားေနၿပီး ပထမဆံုးအေနနဲ႔ ေျမပံုၿမိဳ႕နယ္က မြတ္စ္လင္မ္ဒုကၡသည္စခန္းကို ပိတ္သိမ္းခဲ့ၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒုကၡသည္ေတြအေနနဲ႔ အရင္လို ၿမိဳ႕ေပၚမွာ လုပ္ကိုင္စားေသာက္ဖို႔ မျဖစ္ႏိုင္ေတာ့တာေၾကာင့္ ေထာက္ပံ့ေနတဲ့ ရိကၡာေတြကို အားကိုးေနရတာျဖစ္ၿပီး ဒုကၡသည္စခန္း ပိတ္သိမ္းလိုက္ရင္၊ ဒုကၡသည္စာရင္းမဝင္ေတာ့ရင္ အေထာက္အပံ့ေတြလည္း ရပ္ဆိုင္းေတာ့မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ သူတို႔မွာ လုပ္ကိုင္စားေသာက္ဖို႔လည္း လူအမ်ားစုအတြက္ မျဖစ္ႏိုင္ၾကဘူးလို႔ ဒုကၡသည္ေတြက ေျပာပါတယ္။
“ၿမိဳ႕ေပၚက လူအမ်ားစုက ေဈးေရာင္းၾကတာေလ။ ခုက မေရာင္းရေတာ့ဘူး။ လယ္သမားဆိုတာက အမ်ားစုပဲ။ ဒါေတာင္မွ အရင္လို လယ္လုပ္ႏိုင္တာ မဟုတ္ေတာ့ဘူး” လို႔ ေျမပံု ဒုကၡသည္စခန္းက ကိုေအာင္ျမင့္က ေျပာပါတယ္။
ဒုကၡသည္စခန္းမွာ စည္းကမ္းခ်က္အမ်ိဳးမ်ိဳးနဲ႔ ေနထိုင္ၾကရတာေၾကာင့္ အစိုးရ တာဝန္ရွိသူေတြဟာ မြတ္စ္လင္မ္ေတြကို NVC ကတ္ယူဖို႔အတြက္ ဒါကို အသံုးခ် ၾကပါေသးတယ္။ ဥပမာအားျဖင့္ ေက်ာက္ျဖဴ ေက်ာက္တလံုး ဒုကၡသည္ စခန္းက လူေတြဟာ စခန္းထဲမွာရတဲ့ေရက ေသာက္ဖို႔ သိပ္မေကာင္း တာေၾကာင့္ စခန္းအျပင္မွာရွိတဲ့ ေရတြင္းကေရကို သြားခပ္ေလ့ရွိၾကပါတယ္။ ဒါကို အစိုးရက စခန္းတာဝန္ခံကို မက္လံုးေပးၿပီး NVC ကတ္ မယူရင္ အျပင္မထြက္ရဘူးလို႔ ကန္႔သတ္ခိုင္းဖူးပါတယ္။
စခန္းထဲက လူေတြဟာ ပိတ္ေလွာင္ခံထားရၿပီးသူေတြျဖစ္လို႔ အာဏာပိုင္ အစိုးရ အေနနဲ႔ သူတို႔လိုခ်င္တဲ့ပံုစံကိုရေအာင္လုပ္ဖို႔ အင္မတန္လြယ္ကူၿပီး သူတို႔ရဲ႕ သတင္းေတြကလည္း ျပည္တြင္းသတင္းေတြမွာ ပါေလ့မရွိတာေၾကာင့္ လူအမ်ားစု ကလည္း မသိၾကပါဘူး။ ဒါေတြဟာ နိုင္ငံသားေတြကိုခြဲျခားထားတဲ့ ၁၉၈၂ နိုင္ငံသားဥပေဒကို အေျခခံထားတဲ့ အတြက္ေၾကာင့္ ခြဲျခား ဆက္ဆံမႈေတြကို အျခားေသာ မြတ္စလင္လူ႔အစုအေဝးေတြ ကလည္း ခံစားေနၾကရပါတယ္။
အဖြဲ႔အစည္းေနာက္ခံ
BHRN သည္ လန္ဒန္ျမိဳ႕မွာ အေျခစိုက္ျပီး ျမန္မာနိုင္ငံတစ္ဝွမ္းရွိ လူ႔အခြင့္အေရး၊ လူနည္းစုအခြင့္အေရးႏွင့္ ဘာသာေရးလြတ္လပ္ခြင့္မ်ားအတြက္ လုပ္ေဆာင္ေနေသာ အဖြဲ႔ျဖစ္သည္။
မီဒီယာစံုစမ္းေရး
ေက်းဇူးျပဳျပီးဆက္သြယ္ပါ
ဦးေက်ာ္ဝင္း၊ အမႈေဆာင္ဒါရိုက္တာ
ျမန္မာနိုင္ငံလူ႔အခြင့္အေရးကြန္ယက္ (BHRN)
အီးေမး - This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.
ဖုန္း- +၄၄(၀)၇၄၀၃၄၅၂၃၇၈